The Edge fjallar um lestarstjórann Ignat, sem mætir í ofurlítið krummaskuð í Síberíu eftir lok seinna stríðs í leit að vinnu.  Það kemur í ljós að hann hefur verið sviptur réttindum til lestarstjórnunar vegna alvarlegra mígreniskasta (eða einhvers álíka) en hann er svo mikið hörkutól að honum tekst að kría út eitt stykki eimreið frá staðarhöldurum.  Þegar afglöp í starfi, sem felast í eimreiðakappakstri, leiða til þess að hann missir stjórnunarstöðuna neyðist hann til að leggja í langferð til að hafa uppi á týndri eimreið, og lendir í ýmiss konar vitleysu upp frá því.

Það sem heldur myndinni uppi er persóna Ignat, sem er algjört ólíkindatól, og viðskipti hans við hinar ýmsu aukapersónur myndarinnar.  Maður veit aldrei hvort hann ætlar sér að kýla menn kalda eða þakka þeim fyrir vel unnin störf, og þessi óvissa skapar mest af skemmtun myndarinnar.  Fyrir mig persónulega felst einnig mikill sjarmi í sviðsetningunni.  Kaldir og hrjóstrugir skógar Síberíu eru ekki sérlega vel fallnir til manneldis, og minnir útlit myndarinnar um margt á gullgrafaramyndir frá Bandaríkjunum, sem gerast í Alaska og þaðan af ólífvænlegri stöðum.  Lestarkappakstrarnir eru síðan ágætis skemmtun út af fyrir sig, þó þeir nái aldrei sömu hæðum og í The General, enda ekki beint hægt að gera ráð fyrir því.

Leikararnir í myndinni skila sínu ágætlega, en það er enginn hér sem vinnur leiksigur.  Það sama má í raun segja um alla framleiðsluna, hér er allt á temmilega háu plani en ekkert sem raunverulega sker sig úr hvað varðar gæði.  Boðskapur myndarinnar er sömuleiðis afskaplega „cookie-cutter“ og lyktar af endurnýttu efni.  Það þarf þó ekki endilega að vera slæmt, enda þurfti ekki meira til að gleðja mig en þessi ágætis framleiðsla í kringum týpíska sögu, nema í þetta skiptið með lestum og rússneskum uppgjafarhermönnum á landafylleríi.

Ég hef ekki margt annað um þessa mynd að segja.  Ef þér finnst gaman að horfa á myndir sem fjalla um hörkutól sem finnst fátt skemmtilegra en að móðga fólk og lemja, þá er líklegt að þér þyki þessi í það minnsta skemmtileg.  Þrátt fyrir hrjóstrugt umhverfi og temmilega sorglega atburðarás er myndin sykursæt á sinn hátt, og enginn ætti að ganga út af henni með tárin í augunum.  The Edge er því rússnesk Disney framleiðsla, sem yrði vafalaust bönnuð innan sextán ára vegna atriðis um miðbikið sem minnir mann skemmtilega á Eastern Promises.  Þetta er alls engin snilld, en það er hægt að gera mun verr en að sjá þessa líka ágætis skemmtun.

Womb

Það er voðalega lítið sem ég get sagt um söguþráð Womb án þess að spilla fyrir.  Myndin fjallar um Rebeccu (Eva Green), unga konu sem kemur aftur í sjávarþorpið þar sem hún eyddi sælum æskudögum hjá afa sínum.  Þar ætlar hún að endurnýja kynnin við gamlan vin, Thomas (Matt Smith), en framvinda sambands þeirra er með því furðulegra sem sést hefur á hvíta tjaldinu.  No joke.  Ég vil eiginlega ekki ræða söguframvinduna meira því það yndislega við mitt áhorf á myndinni var að ég vissi nákvæmlega ekkert við hverju ég átti að búast, og kom myndin mér mjög þægilega á óvart.

Myndin er mjög vel gerð að öllu leyti, en helsti styrkleiki hennar felst í leiknum og myndatökunni.  Aðalleikararnir tveir komast ótrúlega vel frá sínum rullum og má líka nefna hinn unga Tristan Christopher, sem á í fullu tré við Green þegar þau deila skjánum.  Myndatakan er síðan að öllu leyti makalaus.  Nándar nærri hvert einasta skot er til þess gert að stilla því upp á vegg, og strandlengjan sem mestur hluti myndarinnar gerist á öðlast ótrúlega hrjúfa fegurð í meðförum myndatökumannsins Péter Szatmári.  Hann minnti mig hvað helst á meistarann Roger Deakins þegar best lét, og betri samlíkingu get ég ekki ímyndað mér.  Leikstjórinn Benedek Fliegauf veit augljóslega hvað hann er að gera.  Í raun situr þessi mynd hinum megin á skalanum yfir tilgerðarlegheit, gegnt þeirri skelfilegu hörmungarmynd Jo pour Jonathan sem ég sá á föstudaginn.  Þrátt fyrir að myndin leyfi sér að taka sinn tíma í hvert skot, þá er alltaf klippt á áður en áhorfandanum fer að leiðast.  Þannig fáum við að njóta fegurðarinnar, án þess að okkur líði eins og tilgangur hennar sé einungis að spassla yfir aðra veikleika.  Ég ætla mér ekki að missa af hinum myndum leikstjórans sem finna má á hátíðinni, Dealer og Forest eftir þessa upplifun.

Það er ekki möguleiki fyrir mig að skrifa nokkurs konar umfjöllun um Womb án þess að fara dýpra í söguþráðinn og endann á myndinni þannig að þið sem ekki hafið séð hana skuluð sleppa því sem á eftir kemur fram að einkunnagjöf.  Ég hef alltaf verið mikill aðdáandi science fiction kvikmyndagreinarinnar, en það sem mér finnst ennþá skemmtilegra er þegar slíkar myndir eru dulbúnar sem eitthvað allt annað, í þessu tilfelli einhvers konar siðferðilegt stofudrama.  Það er alveg nægilega skrítið þegar Rebecca ákveður að notfæra sér klónunarfyrirtækin, sem Tommy hafði svo mikla óbeit á, til að endurlífga hann og ganga með sem sitt eigið barn, þaðan af skrítnara þegar inn í það fléttast fordómar samfélagsins gagnvart „eftirlíkingum“.  En eftir að fjölskyldan flytur sig um set og sest að í einsemd við ströndina verður úr myndinni alveg hreint stórkostleg Freudísk martröð, sem hver og einn áhorfandi verður að gera upp við sig hvort endi vel eða illa.  Það er svo margt sem hægt er að ræða um í beinu framhaldi eftir að hafa horft á þessa mynd að bara upp á samræðurnar að gera ætti fólk tvímælalaust að kíkja á hana.

Þegar myndinni lauk átti ég hreinlega ekki eitt aukatekið orð.  Ekki einungis er hér um að ræða gullfallega mynd, í öllu milli myndatöku og tónlistar, heldur einnig áhugaverða siðferðilega hugmynd, sem situr í manni löngu eftir að credit listinn rúllar (í öfuga átt, sem er hægt að túlka á marga mismunandi vegu út af fyrir sig).  Womb er alveg hreint frábær mynd að mínu viti, og tekst með herkjum að ýta Winter’s Bone úr toppsætinu yfir bestu myndir sem ég hef séð á RIFF 2010 til þessa.

.

.

Cyrus

Ég ætla ekki að eyða of mörgum orðum í þessa þar sem hún á sjálfsagt auðveldast af öllum myndum hátíðarinnar með að selja sig sjálf.  Leikaraliðið sér alfarið um það, enda eru John C. Reilly, Jonah Hill, Marisa Tomei og Catherine Keener allt þekktir eðalleikarar.  Í stuttu máli sagt fjallar myndin um John (Reilly), þunglyndan og einmana mann sem skildi að skiptum við eiginkonu sína (Keener) fyrir sjö árum, en hún virðist á þessum tímapunkti vera hans eini vinur í lífinu.  Hún dregur hann með í partý þar sem hann kynnist draumastúlkunni (Tomei) og allt virðist ætla að falla í ljúfa löð.  Allt þar til honum lendir saman við son hennar, Cyrus (Hill).

Þrátt fyrir að hugmyndin hljómi kunnuglega þarf það alls ekki að hrinda fólki frá.  Hér er á ferðinni létt og hressandi mynd, sem fékk mig til að hlæja oft og auðveldlega.  Leikararnir eiga stærstan hlut í því, enda eru Hill og Reilly stórskemmtilegir í sínum hlutverkum.  Cyrus er alvarlega ofverndaður einstaklingur, og samskipti hans við hinn ofurhreinskilna John eru besti hluti myndarinnar.  Skemmtilegast er þó að fylgjast með framvindu persónanna og hvernig þær þroskast hver á sinn hátt, frá því að vera hver og ein í einhvers konar ómögulegu millibilsástandi yfir í að njóta þess hvar þau eru stödd í lífinu.

Cyrus er án nokkurs vafa heldur týpísk mynd, en þegar maður gerir vart annað en sjá óstjórnlega dramatískar volæðismyndir þá er allt í lagi að skipta um gír og horfa á eins og eina hressandi mynd á svona hátíð.  Hér má finna gott leikaralið, fyndið handrit og skemmtilega karaktera, og allt saman á ensku.  Þetta gerist ekki þægilegra.

Ég fór reyndar ekki á Winter’s Bone án þess að vita nokkuð um hana.  Raunar vissi ég nákvæmlega eitt um hana:  Garret Dillahunt leikur í henni.  Það þurfti ekki meira fyrir mig og ég ákvað að þetta væri fullkominn kandídat til að hefja hátiðina.  Winter’s Bone er önnur mynd leikstjórans Debra Granik í fullri lengd, en ég hef ekki séð fyrri myndina hennar, Down to the Bone.  Í þessari fylgjumst við með 17 ára stelpu, Ree, sem þarf að sjá um tvö lítil systkini þar sem pabbi hennar er tukthúslimur og mamman þjáist af einhverri óræðri geðröskun.  Þegar lögreglustjórinn mætir á svæðið og útskýrir fyrir henni að pabbi hennar hafi sett býlið þeirra sem tryggingu fyrir reynslulausn og finnist nú hvergi, ákveður Ree að reyna að hafa uppi á honum.

Helsti styrkur myndarinnar er stemningin sem leikstjóranum tekst að fanga.  Kaldir litir, lágstemmd tónlist og frábærir leikarar gera upplifun áhorfandans á myndinni nánast óþægilega.  Það er ekki beint þrúgandi að horfa á hana, það er meira eins og maður sé mættur á staðinn í ísköldum fjallsveitum Montana.  Það skemmir ekki fyrir að handrit myndarinnar er gríðarlega sterkt, samtöl eru öll stutt og skorinort, en á bakvið hverja persónu liggur saga, hver einasti karakter er trúverðugur og umhverfi þeirra er raunverulegt.  Það er hrikalega langt síðan ég sá mynd sem tókst jafn vel að fanga mig í stemningunni og “fílingnum” sem hún reynir að ná fram.

Fyrst ég minntist á frábæra leikara er ekki nema sanngjarnt að ég nefni eitt eða tvö nöfn.  Aðalleikkonan, Jennifer Lawrence, er ótrúlega góð sem Ree, og heldur myndinni uppi með lágstemmdri hörkutólsframmistöðu.  Henni tekst að skapa persónu sem er ung að árum, en lætur ekkert stöðva sig í því sem hún ætlar sér að gera og kallar svo sannarlega ekki allt ömmu sína.  Ég get hreinlega ekki beðið eftir að horfa á fleiri myndir með henni.  Margir aukaleikaranna eru vel þekktir, þeirra á meðal áðurnefndur Garret Dillahunt, John Hawkes og Dale Dickey, og standa þau sig öll alveg hreint ágætlega og bæta við tribal-hillbilly stemmarann.

Winter’s Bone hóf mína RIFF 2010 með stæl, og lofar virkilega góðu fyrir framhaldið.

Hvíta tjaldið mælir einnig með þessum myndum á RIFF 2010:

Armadillo, All Boys, The Blood of the Rose

Forðist þessa eins og heitan eldinn (án vafa versta mynd sem ég hef séð á árinu):

Jo for Jonathan

Við skulum koma einu frá strax í upphafi.  Þessi mynd hefði mátt gera betur í því að útskýra fyrir áhorfendum frá upphafi að þetta er ekki sagan af Hróa Hetti.  Þetta er sagan af því hvernig einhver drjóli í krossfaraher Ríkharðs Ljónshjarta laumaði sér heim til Englands með klækjum og endaði á að verða eftirlýstur svikahrappur, þ.e. Hrói Höttur.  Tagline’ið „The story behind the legend“ gefur ekki beint til kynna að um forsögu sé að ræða og ég hef séð það mikið rætt í netheimum hvernig þetta kom áhorfendum óþægilega á óvart.  En markaðssetning myndarinnar er ekki eitthvað sem ég á að vera að velta mér upp úr og kemur málinu ekki vitund við.

Sagan hefst í Frakklandi þar sem Ríkharður, konungur Englands, er að myrða Frakka í massavís til að geta borgað far fyrir sig og her sinn heim á leið.  Í herliði hans er helvíti öflugur bogmaður að nafni Hrói Langstígur, sem getur þó ekki talist miklu merkilegri en hver annar óbreyttur hermaður.  Óhöpp valda því að hann og félagar hans þrír, Will Scarlett, Allan A’Dayle og Litli Jón, fara á undan hernum til Englands.  Þegar þangað er komið komast þeir að því að víða er pottur brotinn á gömlu ættjörðinni og neyðast því til þess að taka málin í sínar hendur og hreinsa eilítið til.  Þó myndin fjalli ekki beint um þann tíma sem Hrói kallinn eyðir í skóginum er ekki þar með sagt að persónan sé okkur með öllu ókunn.  Hann rænir af hinum ríku og gefur þeim fátæku, lemur á illþýði og veður temmilega mikið uppi.  Hann er bara ekki í þeim pakka alla myndina, sem er kannski eitthvað sem fólk bjóst við.  Ég verð þó að viðurkenna að ég sé enga ástæðu fyrir því að búa til mynd um Hróa Hött sem fer nákvæmlega sömu leið og þær myndir sem gerðar voru um hann á 20. öldinni.  Að mínu viti er óþarfi að ganga langt yfir skammt í þeim efnum og betra að horfa bara aftur á The Adventures of Robin Hood ef menn vilja hressa ævintýravinkilinn, eða bara pæla ekkert í Hróa og horfa bara á The Princess Bride.

Ridley Scott er eini maðurinn sem ég hefði nokkru sinni viljað sjá gera þessa mynd.  Í rauninni er hann eini maðurinn sem ég vil sjá gera myndir sem fjalla um stríðsátök á fornöld.  Gladiator er frábær (þótt hún hafi af augljósum ástæðum ekki átt skilið að hirða Óskarinn af Crouching Tiger, Hidden Dragon) og hver sem segir annað er bara í ruglinu.  Hún á þó ekki neitt í Kingdom of Heaven, sem var hreinlega eyðilögð af framleiðendum hennar áður en hún kom í bíó, en DVD útgáfan, sem inniheldur 45 mínútur af efni sem upphaflega var klippt burt, er ein af mínum uppáhalds myndum.  Robin Hood er ekki jafn góð og þessar tvær myndir, enda er fráleitt að ætlast til fullkomnunar í hvert einasta skipti sem Scott tekur upp myndavélina.  Það er samt ekki þar með sagt að myndin sé léleg, þvert á móti er hún stórskemmtileg ævintýramynd með örlítið þyngri stemningu en Hrói Höttur hefur mátt venjast í fyrri fíflalátum hans á hvíta tjaldinu.  Hún er raunverulega fyndin án þess að styðja sig við slapstick og á sama tíma finnst manni dramatíkin ganga upp að öllu leyti.

Það er þó klárlega leikurunum að þakka hversu vel tekst til.  Auk Crowe má hér finna góða blöndu af reyndum gæðaleikurum og fersku blóði.  Cate Blanchett er alltaf góð, hvar sem hún kemur fram, og stendur sig einnig vel í þetta skiptið.  Max von Sydow heldur áfram að draga lok ferils síns fram í rauðan dauðann og er engu síðri en þegar hann var að stíga sín fyrstu skref fyrir framan myndavélina.  Ég get svo að sjálfsögðu ekki rætt um leikarana án þess að minnast á Mark Strong, sem stefnir hraðbyri að því að verða einn af mínum uppáhalds karakterleikurum.  Hann er svo yndislega illur í þessari mynd að það nær engri átt.

Bara svo enginn misskilji mig þá vil ég ítreka það að ég elska stríðsmyndir sem eiga sér stað á fornöld.  Mér fannst Troy meira að segja frekar skemmtileg.  Robin Hood fær þar af leiðandi dálitla forgjöf hjá mér af þeirri ástæðu einni.  En í rauninni er hér á ferðinni skemmtileg mynd, með flottum bardagaatriðum, frábærum leikurum og meistaraleikstjóra.  Og þótt afurðin sé ekki meistaraverk í þetta skiptið, þá er hún samt betri en flest það sem Kaninn sendir okkur þessa dagana.

Leikstjórinn Guillermo del Toro mun ekki leikstýra The Hobbit.  Þetta kemur fram í yfirlýsingu frá leikstjóranum sem birtist á vefsíðunni theonering.net.

Aðalorsök fráhvafs del Toro mun vera sú að framleiðslu myndanna seinkaði gífurlega vegna gríðarlegra fjárhagsörðuleika MGM.  Toro var þegar með nokkur verkefni framundan þegar að hann tók að sér leikstjórn The Hobbit og eftir því sem framleiðslu The Hobbit seinkaði minnkaði sá tímarammi sem hann hafði til framleiðslu næstu verkefna sinna.  Verandi samningsbundinn til að ljúka þeim verkefnum innan þess ramma neyddist hann til að segja starfi sínu sem leikstjóri The Hobbit lausu.  Toro mun þó enn vera meðhöfundur handrits myndanna og þar af leiðandi vera með puttana í málunum upp að vissu marki.  Hér er yfirlýsing hans í heild:

“In light of ongoing delays in the setting of a start date for filming “The Hobbit,” I am faced with the hardest decision of my life”, says Guillermo. “After nearly two years of living, breathing and designing a world as rich as Tolkien’s Middle Earth, I must, with great regret, take leave from helming these wonderful pictures. I remain grateful to Peter, Fran and Philippa Boyens, New Line and Warner Brothers and to all my crew in New Zealand. I’ve been privileged to work in one of the greatest countries on earth with some of the best people ever in our craft and my life will be forever changed. The blessings have been plenty, but the mounting pressures of conflicting schedules have overwhelmed the time slot originally allocated for the project. Both as a co-writer and as a director, I wlsh the production nothing but the very best of luck and I will be first in line to see the finished product. I remain an ally to it and its makers, present and future, and fully support a smooth transition to a new director”

Peter Jackson hafði svo þetta að segja:

We feel very sad to see Guillermo leave the Hobbit, but he has kept us fully in the loop and we understand how the protracted development time on these two films, due to reasons beyond anyone’s control – has compromised his commitment to other long term projects…The bottom line is that Guillermo just didn’t feel he could commit six years to living in New Zealand, exclusively making these films, when his original commitment was for three years. Guillermo is one of the most remarkable creative spirits I’ve ever encountered and it has been a complete joy working with him. Guillermo’s strong vision is engrained [sic] into the scripts and designs of these two films, which are extremely fortunate to be blessed with his creative DNA.

Guillermo is co-writing the Hobbit screenplays with Philippa Boyens, Fran Walsh and myself, and happily our writing partnership will continue for several more months, until the scripts are fine tuned and polished…New Line and Warner Bros will sit down with us this week, to ensure a smooth and uneventful transition, as we secure a new director for the Hobbit. We do not anticipate any delay or disruption to ongoing pre-production work

Nú er spurning hver muni setjast í leikstjórastólinn.  Ekki kæmi á óvart ef Peter Jackson sjálfur myndi taka í taumana, enda er hann í raun heilinn á bakvið framleiðsluna.  En það er þó aðeins óskhyggja að svo stöddu.

Þá er vonandi að Guillermo ráðist sem fyrst í framleiðslu At the Mountains of Madness sem fyrst, en það er mynd sem ég bíð óþreyjufullur.

Hvað finnst ykkur um þetta?  Hver á að taka við?

Leikarinn og goðsögnin Dennis Hopper er látinn eftir þráláta baráttu við krabbamein. Hopper, sem fæddist árið 1936, skaust upp á stjörnuhimininn árið 1969 með myndinni Easy Rider sem hann leikstýrði, skrifaði og lék eitt af aðalhlutverkunum í.

Ferill hans var þó ekki dans á rósum því óhóflegt líferni setti strik í reikninginn stóran hluta áttunda áratugarins.  Hopper náði sér engu að síður aftur á strik og vann hvern leiksigurinn á fætur öðrum, ber þá helst að minnast frammistöðu hans í Apocalypse Now og Blue Velvet.  Það verður samt ekki af honum tekið að hann var vægast sagt mistækur í hlutverkavali og eru ófáar myndir sem eru skilja fólk eftir með spurningarmerki í huga þegar litið er yfir feril hans (Super Mario Bros, Waterworld).  Hopper hlotnaðist loks sá heiður að fá stjörnu á Hollywood Walk of Fame 18. mars síðastliðinn að viðstöddum fjölda aðdáenda sinna auk vina á borð við Jack Nicholson, Viggo Mortensen og David Lynch.

Við skulum líta aðeins á þetta myndband hér að neðan til minningar um kappann.

James McAvoy hefur nælt sér í hlutverk Professor X í myndinni X-Men: First Class, en eins og flestir eflaust muna hefur Xavier hingað til verið leikinn af engum öðrum en Patrick Stewart. Myndinni verður leikstýrt af meistara Matthew Vaughn.  Upphaflega var áætlað að Bryan Singer myndi leikstýra en hann hafði skuldbundið sig til þess að leikstýra Jack the Giant Killer og kom það í veg fyrir að hann gæti tekið þetta verkefni að sér.    Singer mun þó vera hæstánægður með arftaka sinn og lét hafa eftirfarandi orð falla um Vaughn:

“I’ve been a fan of Matthew’s since LAYER CAKE.  He has a deft hand with multiple characters and storylines, and a great love of the X-Men universe. I feel the combination of this story and his vision will make for an exciting and original X-Men film.”

Ég er mjög spenntur fyrir þessari mynd, enda hefur Matthew Vaughn undanfarið sýnt það og sannað að hann er gífurlega hæfur leikstjóri, þá bendi ég sérstaklega á nýjustu afurð hans, Kick-Ass.  McAvoy er einnig nokkuð athyglisvert val, en ég hef fulla trú á að hann eigi eftir að standa sig með prýði.  Nú er bara að vona að stökkbreyttu ofurhetjurnar fái uppreisn æru eftir að hálfvitinn Brett Ratner niðurlægði þær.

Hér er söguþráður myndarinnar í stuttu máli:

FIRST CLASS, following the classic Marvel mythology, charts the epic beginning of the X-Men saga.  Before Charles Xavier and Erik Lensherr took the names Professor X and Magneto, they were two young men discovering their powers for the first time. Before they were archenemies, they were closest of friends, working together, with other Mutants (some familiar, some new), to stop the greatest threat the world has ever known. In the process, a rift between them opened, which began the eternal war between Magneto’s Brotherhood and Professor X’s X-Men.

Myndin kemur að öllum líkindum í kvikmyndahús í júní 2011.

Við skulum byrja á að koma tveimur atriðum frá.  Í fyrsta lagi hef ég gaman af mörgu því sem Jerry Bruckheimer sendir frá sér.  Armageddon, The Rock og Top Gun eru dæmi um góða eyðslu á peningum, bæði hvað varðar magn þeirra peninga sem er eytt og cheesy snilldarinnar sem úr þeim verður.  Hins vegar átti hann líka stóran þátt í Pearl Harbor sem er næg ástæða til að aflífa manninn á staðnum.  Í öðru lagi hef ég mikið gaman haft af því að spila tölvuleikina sem Prince byggir á.  Ég vildi að ég gæti sagt að það hafi engin áhrif á hvaða augum ég leit myndina, en það væri einfaldlega lygi.  Nostalgían er öflugt vopn í höndum kvikmyndagerðarmanna og leikstjórinn Mike Newell (Harry Potter and the Goblet of Fire) er svo sannarlega ekki yfir það hafinn að beita því miskunnarlaust.  Newell gerir mikið af því að draga skot beint út úr tölvuleiknum (og rænir meira að segja nokkrum vel þekktum skotum úr Assassin’s Creed líka), sem að sjálfsögðu kveikir nördablossann í manni í hvert skipti.  Hvort þetta breytir einhverju fyrir þá sem ekki hafa spilað leikina er aftur á móti umdeilanlegt.

Sagan sem slík er engu merkilegri en hver önnur hress ævintýrasaga.  Einn daginn er ræsisrottan Dastan (Jake Gyllenhaal) að vaða uppi á markaðnum í hinni heilögu borg Nasaf er besti vinur hans er tekinn höndum af lífvörðum konungsins fyrir uppvöðslu.  Dastan kastar eplum og lætur dólgslega og er í kjölfarið ættleiddur af konungnum sjálfum.  Þvílíkur meistari!  Mörgum árum síðar ráðast Dastan og konungbornir bræður hans tveir á hina heilögu borg Alamut (í þessari mynd er u.þ.b. allt heilagt) í óþökk konungsins og goðmagna allra.  Í kjölfarið þarf Dastan að bjarga heiminum frá eyðileggingu með hníf sem gerir eigandanum kleift að fara aftur í tímann.  Hversu nett er það?  Í þessu tilfelli er það nákvæmlega jafn nett og tæknibrellurnar sem Bruckheimer borgar fyrir gefa tilefni til, semsagt alveg temmilega.  Brellurnar í myndinni eru yfirleitt mjög flottar og sannfærandi í þessu ævintýrasamhengi en þó eru tveir gríðarstórir hnökrar á þeim:  Snákar og ljón.  Ég vil hér með koma þessum skilaboðum til æðstu valdhafa í bíóheimi:  Það er ekkert jafn ósannfærandi og eyðileggjandi fyrir bíómynd og þegar raunveruleg dýr eru endursköpuð í tölvu.  Það gengur ekki upp.  Í einu atriði í myndinni kemur tölvugert ljón fyrir í 5 sekúndur og það rífur gersamlega niður allan trúverðugleika þess heims sem Newell hefur eytt klukkutíma í að skapa.  Rétt eins og úlfarnir í The Day After Tomorrow og hlébarðinn í Hidalgo gerir þetta ljón ekkert fyrir myndina, það eyðileggur hana bara.  Ég get ekki lagt nægilega þunga áherslu á hversu ótrúlega mikið þetta fer í taugarnar á mér.

En þar sem flestum er alveg sama um fimm sekúndna brelluatriði í tveggja tíma mynd er sjálfsagt best að ég tali aðeins um allt hitt í myndinni.  Jake Gyllenhaal er alveg ágætur í hlutverki Dastan.  Það hefur lengi verið augljóst að hann er góður leikari og honum tekst alveg ágætlega til með breskan hreim í hlutverki persnesks götustráks.  Gemma Arterton leikur gelluna í myndinni og tekst það afbragðsvel.  Ég er reyndar ekki alveg viss hvort hún er jafn góð leikkona og ég þykist halda, eða hvort mér finnst hún bara svona fáránlega sæt.  Hvort heldur sem er er gaman að hafa hana á skjánum.  Það er hins vegar Alfred Molina sem stelur senunni í grínhlutverki myndarinnar sem frjálshyggjumaður sem rekur strútaveðhlaupabraut.  Þessi frábæri karakterleikari stendur sig alltaf vel, sama hvaða mynd hann er í eða hvaða hlutverk hann leikur og hér er hann stórskemmtilegur að vanda.  En það er öllum sama um þessa jólasveina þegar okkar maður Gísli Örn Garðarsson er á svæðinu!  Hann stendur sig alveg ágætlega í hlutverki fullkomlega tvívíðs vonda kalls, sem gerir í raun ekki annað en vera með ör á andlitinu og stúta vinum Jake Gyllenhaal.  En hann hefur greinilega gaman af þessu og gerir það sem ætlast er til.  Það er bara vonandi að það verði gerð framhaldsmynd þar sem okkar maður getur skellt sér í aðalhlutverkið og fengið úr meiru en fjórum línum að moða.

Í rauninni er ekkert að Prince of Persia annað en það að hún er nákvæmlega það sem maður býst við.  Ekkert kemur á óvart en það er í rauninni allt í lagi.  Hér er í fyrsta skipti á ferðinni kvikmyndaaðlögun á tölvuleik sem er ekki algjör skelfing a la Doom, Mortal Kombat eða Uwe Boll myndirnar, og því ber að fagna.  Prince er ekki stórvirki þegar kemur að ævintýramyndum, það eru til margar miklu betri.  Hún er ófrumleg, fyrirsjáanleg og á köflum stórskrítin (hvað er málið með þessa gallhörðu eingyðistrú í Persaveldi?) en á sama tíma fannst mér hún stórskemmtileg.  Hasaratriðin eru spennandi og mjög flott, sérstaklega þegar menn hlaupa um á húsþökum og láta illum látum.  Þessi mynd er því í einu og öllu klassísk Hollywood sumarframleiðsla.  Ekkert til að hrópa húrra fyrir, en ágæt til að dreifa huganum meðan maður treður í sig nachos og súpir á kókglasi.

Agora segir frá atburðum sem áttu sér stað í Alexandríu í kringum eyðileggingu bókasafnsins þar árið 391 e. Kr, sem er ekki ofsögum sagt að sé einhver hræðilegasti atburður mannkynssögunnar.  Aðalpersónan er Hypatia (Rachel Weisz), heimspekingur sem kennir hóp af ungum fræðimönnum allt milli himins og jarðar í sölum bókasafnsins.  Hún er mikils virt og dáð af þeim sem hún kennir og í forgrunni þeirra eru þrællinn Davus og nemarnir Orestes og Synesius.  Í bakgrunni þessarar dramatíkur er vaxandi spenna milli mismunandi trúarhópa Alexandríu, þá aðallega þeirra sem trúa á hin heiðnu goð Egyptalands og kristinna öfgahópa.  Augljóst er að upp úr mun sjóða, og hver hefur betur í þeirri baráttu er alls óvíst.

Eins og ég sagði hér í upphafi þá varð ég alveg brjálaður á meðan ég horfði á þessa mynd.  Ég er mikill andstæðingur trúarbragða og hvers konar skipulagðrar trúarstarfsemi og var af þeim sökum líklegur til að pirra mig á heimskulegum ágreiningsefnum mismunandi trúarbragða.  Það er hins vegar, eins og í mínu eigin lífi, allt í lagi meðan þeir halda þeim ágreiningi sín á milli en þegar trúarhópar fara að fokka í mér og mínu lífi get ég ekki liðið það.  Ég get því ekki lýst reiði minni þegar hin kristnu viðrini vaða inn í bókasafnið með það eitt að markmiði að valda eins mikilli eyðileggingu og þeir geta.  Þetta voru ekki bókabrennur eins og við þekkjum þær í dag, þar sem brennd eru eintök af bókum.  Þarna voru brennd verkin sjálf, verk á sviði vísinda og lista sem við munum aldrei fá að lesa og mannkynið fékk ekki að njóta góðs af vegna þess að þeir sem aðhyllast eingyðistrúarbrögð geta ekki sætt sig við það að aðrir en þeir sem trúa raunverulega á þau stundi einhvers konar önnur trúarbrögð, eða hafi einhverjar aðrar hugmyndir um lífið og tilveruna.  Helsta ástæðan fyrir hatri mínu á þessu fólki, þessum hálfvitum sem kepptust við að halda sér og öllum öðrum eins heimskum og mögulegt var (rétt eins og biblíubeltið í Bandaríkjunum eða Talíbanar á okkar dögum), er að þessi viðrini gátu ekki sætt sig við það að annað fólk fengi að gera alla skemmtilegu hlutina sem það sjálft bannaði sér í krafti trúarinnar.  Af hverju ætti einhverjum sem trúir á Guð almáttugan, og að biblían sé í einu og öllu komin frá hans munni, ekki að vera drullusama þó ég, sem er ekki kristinn, geri það sem mig langar?  Af hverju má ég ekki borða skelfisk, þegar Guð hefur bannað þér það?  Af hverju má ég ekki segja að Sólin sé miðja sólkerfisins en ekki Jörðin?  Af þeirri einföldu ástæðu að þetta fólk trúir alls ekkert á sín eigin trúarbrögð.  Ef ég eyði dögum mínum í að móðga þinn Guð, á ég þá ekki vísa vist í helvíti?  Er það ekki refsing mín?  Af hverju þarft þú þá að ráðast á mig og mína hugmyndafræði?  Og af hverju, í Dawkins nafni, þurftu þessi viðrini að brenna bækur?

Ef myndin hefði ekki verið vel gerð að öllu leyti hefði hún að sjálfsögðu ekki valdið þessum viðbrögðum hjá mér.  Alejandro Amenábar skrifar og leikstýrir myndinni af fagmennsku og sannar að það var ekki bara heppni hversu góðar Abre los Ojos og The Others eru.  Útlit myndarinnar er einstaklega flott og augljóst að engu var til sparað hvað það varðar.  Helsti styrkur myndarinnar liggur hins vegar í leiknum en hann er til stakrar fyrirmyndar, sérstaklega hjá Weisz sem heldur áfram að velja sér krefjandi og spennandi hlutverk í bland við léttari myndir.  Aukaleikararnir standa sig ágætlega og má þar helst minnast á Oscar Isaac, sem birtist áhorfendum nú í bíóhúsum í hlutverki prinsins John í Robin Hood.  Amenábar gerir sitt besta til að taka enga afstöðu með eða gegn kristninni og kennir öfgatrú frekar um hvernig fer en eingyðistrúnni í heild sinni.  Hér er þó ekki um að ræða óþolandi hlutleysi eins og Steven Spielberg gerðist sekur um í Munich, og varð ég því aldrei reiður út í handritshöfundinn frekar en persónurnar sjálfar.

Ég held ég hafi aldrei orðið jafn reiður eftir að hafa horft á kvikmynd eins og ég varð eftir að sjá Agora.  Eina myndin sem kemst nálægt því að valda sömu viðbrögðum hjá mér er Earthlings, sem tekst að vekja upp hjá mér svipaða reiði og sama hjálparleysið gagnvart svo öflugri hreyfingu viðrina.  Ef mynd getur vakið svona viðbrögð hjá mér, sem tengjast því ekki að myndin sem slík sé illa gerð, þá get ég ekki annað en mælt með henni.  Agora er vel gerð, vel leikin og mun örugglega vekja viðbrögð hjá hverjum þeim  sem hefur einhverja minnstu hugmynd um áhrifin sem þessi atburður hafði á veraldarsöguna.  Gott stöff.

The Killer Inside Me

Eftir að hafa séð hann í þessum tveimur myndum sem ég nefndi áðan er ég orðinn mikill aðdáandi Casey Affleck og get því ekki beðið eftir að sjá þessa.  The Killer Inside Me kemur í kvikmyndahús í Bretlandi 8. júní og fylgir því eftir í Bandaríkjunum þann 18.